Brezilya’da 30 Ekim’de düzenlenen devlet başkanlığı seçimlerini kazanan Luiz Inacio Lula da Silva, 1 Ocak’ta yemin etmesinin ardından Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun destekçileri başkent Brasilia’da yer alan Ulusal Kongre binasını bastı.
Göstericiler, ellerinde Brezilya bayrakları ile Ulusal Kongre’nin içine girerken, polis, göstericilere göz yaşartıcı gazla müdahale etti.
Ülke basınında çıkan habere göre, ordudan müdahale talebiyle slogan atan gruplar, polis bariyerini aşarak Kongre binasına girdi. Polis, aşırı sağcı Bolsonaro yanlısı protestocuları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ile müdahale etti.
Brezilya’nın yeni Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva karşıtı eylem düzenleyen Bolsonaro destekçileri orduya müdahale çağrısında bulundu. Bazı göstericilerin Temsilciler Meclisi ve Senato binalarının çatısına çıktığı görüldü.
Lula seçimi 50,9 oy oranıyla kazanırken, Bolsonaro ise oyların yüzde 49,1’ini almıştı. Bolsonaro’nun yenilgiyi kabul etmeyen destekçileri, ülke genelinde haftalardır kışlaların önünde toplanarak silahlı kuvvetlerin duruma müdahale etmesini talep etmişti.
Kararname yayınlandı
Brezilya Devlet Başkanı Lula’nın basına yaptığı açıklamada, kamu düzeninin ciddi şekilde zarar görmesi sebebiyle bir kararname yayınlayarak 8 Ocak 2023 Pazar gününden 31 Ocak 2023 tarihine kadar başkent Brasilia yerel hükümetinin federal hükümetin kontrolü altına alındığını söyledi.
Sorumlular cezalandırılacak
Başkan Lula açıklamasında ayrıca olaylardan sorumlu olanların tespit edilerek cezalandırılacağını ifade ederken “Demokrasi insanların kurumlara saygı duymasını gerektirir. Bugün başkente gidenleri kimin finanse ettiğini öğreneceğiz ve hepsi kanun önünde hesap verecek” dedi.
ABD ve AB’den destek mesajları
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Brezilya’da eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro destekçilerinden aşırı sağcı yüzlerce kişinin Ulusal Kongre’ye baskın düzenlemesini kınayarak, Devlet Başkanı Luiz İnacio Lula da Silva’ya destek verdi.
Blinken, Twitter’dan yaptığı paylaşımda, Brezilya Cumhurbaşkanlığı, Kongre ve Yüksek Mahkemesine yönelik bugünkü saldırıları kınadıklarını belirterek, şu ifadelere yer verdi:
“Demokratik kurumlara şiddet kullanarak saldırmak hiçbir zaman kabul edilemez. Brezilya Devlet Başkanı Lula’nın bu tip eylemlere derhal son verilmesi çağrısına katılıyoruz.”
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan da, benzer bir paylaşımda bulunarak, ABD’nin Brezilya’da demokrasiyi baltalamaya yönelik her türlü çabayı kınadığını belirtti.
“Başkan Biden durumu yakinen takip ediyor” ifadesini kullanan Sullivan, Brezilya’nın demokratik kurumlarına destek verdiklerini kaydetti. Sullivan, “Brezilya demokrasisi şiddetle sarsılmayacak” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa Birliği (AB), Brezilya’da eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro destekçilerinden aşırı sağcı yüzlerce kişinin Ulusal Kongre’ye baskın düzenlemesini kınadı ve Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’ya desteğini bildirdi.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Bolsonaro destekçilerinin hükümet binalarına baskınını kuvvetle kınadıklarını belirtti.
Borrell, “AB, Devlet Başkanı Lula’ya ve Brezilya’nın demokratik sistemine tam desteğini yinelemekte, bu saldırıyla hedef alınan demokratik kurumlarla dayanışmasını ifade etmektedir. Brezilya’nın demokrasisi şiddet ve aşırıcılığa üstün gelecektir” ifadesini kullandı.
Bolsonaro’yu sorumlu davranmaya davet eden Borrell, eski devlet başkanından destekçilerini evlerine dönmeye çağırmasını istedi.
İspanya ve Portekiz’den Lula’ya destek
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Portekiz hükümeti, Brezilya’da eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro destekçilerinden aşırı sağcı yüzlerce kişinin Ulusal Kongre’ye baskın düzenlemesini kınayarak, Brezilya Devlet Başkanı Luiz İnacio Lula da Silva’ya destek verdi.
Sanchez, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Tüm desteğim, Brezilya halkı tarafından demokratik ve özgür bir şekilde seçilen kurumlara ve başkan Lula’ya” ifadesini kullandı.
Brezilya’da Ulusal Kongre’ye düzenlenen baskını “şiddetle kınadıklarını” vurgulayan Sanchez, “en kısa zamanda demokratik normalliğe dönme çağrısı yaptıklarını” belirtti.
Portekiz’deki sol hükümetten yapılan yazılı açıklamada da “Brasilia’da bugün meydana gelen, demokrasi karşıtı, kamu düzenini bozan ve şiddet içeren eylemlerin kınandığı” kaydedildi.
Brezilya’da Devlet Başkanı Lula da Silva ile dayanışma içinde olunduğu vurgulanan açıklamada, “ülkede kamu düzenini ve yasallığı yeniden tesis etmek için Brezilyalı yetkililere destek verildiği” ifade edildi.
